Share on Twitter Share on Facebook Share on LinkedIn Share on WhatsApp
Link copied to clipboard!

PATHIAN’ THUPI NA DI’N

9 min read
PATHIAN’ THUPI NA DI’N

Ngaihtuahna bukim toh piangkhete adi'n, ngaihtuahna saupi a i paisak hun om zel hi. "Bang dia khovel a piangkhia kahi dia aw?" ahihkeileh "Hinkhua omzia bang ahi dia aw?" chih dotna toh i kimaituah hun omkha tham di'n i gingta hi. Hiai dotna ahihleh, hun haksa ah i suangtuah hi taangpi ding hi. Amak mahmah nawn khat ahihleh, kipahna di tampi nei hinapi in, ngaihtuahna apai sau chiang inleng akisam om hi a kiphawkna khat bang hong omthei zel a, huai hun chiang in leng hiai dotna mah toh kimaituah in om thei hi. 

Haksatna hinkhua: 

I hong piang ua, i hong khang tou ua, hinkhua ah ei toh kihun in haksatna tuamtuam i hong paltou uhi. Haksatna tampi lak a khangtou ahihkeileh piching hinkhua a haksatna khat khit khat toh kimaituah zihzehte adi diak in, kuamah phawkpih louh in, lungsim ah puakgik leh saltanna tuamtuam toh ana nungta den khawng in om theih tham hi. 

Haksatnate a hong tam luat chiang in, mahni kingaihnepna leh bangmah kisaklouhna khawng in hon pumbuah chiang in, vuallelh huaitak in "Hichia haksatak a hinkhua kizang dia, atawp chiang a kisi zomah di hi a" chih khawng ngaihtuahna ah suakkhia hi. Huai toh kiton in beidot luat ziak in "Bang dia khovel a piangkhia kahi dia aw?" chih dotna leng suak pah hi. Haksatna khauh pipi i tuah chiang un, i tuahte uh Pathian in aphal ziak a tuak kihi chih theihna khat nei lengle, theihsiam haksa ban ah pom theilou khawng in ki-om sek hi. Bangkim a kipaak dia thupiak himahle hang (1 Thessalonikate 5:18), haksatnate'n hon kiimvelh chiang in, kipahdan khawng mangngilh gawp in, hinkhua leng thupi i sak ngellouh hun om hi. Mi khawng i en a, thupi khollou uh, ei i ki-en ah lah thupi kisak louh diak khawng in om hi. Haksatnate ziak in lungput hoih gige khollou ahihziak in, piangthaksa Khristiante adi’n, Toupa'n hon siam ziak kiphawksak thakthak poimoh lawtel hi. Khovel dinmun huihpi leh tui kihotte ziak in, i phawk louhkal un, Khrist ah omzia nei i hihlam uh mangngilh khak in om sek hi. Huaiziak in, “Bangziak a khovel a piangkhia ka hi de aw?” chih dotna pen, khovel mi teng in leng suangtuahkha tham mahle uh, ei Khristiante'n chu, Pathianthu pansan a i dawng uh poimoh hi. I dawndan pen in i lungput leh omdan makaih mahmah ding ahihziak in, Khrist suunsem a i khanna ding mah ua leng hong poimoh ding hi. 

 Amah lim batpih a siam:

Toupa'n Amah lim kibatpih in mihingte hon na siam a (Genesis 1:27), Amah toh nuamsa in i na om uhi (Genesis 3:8). Eden Khelhna hong tun ziak in, khelhna a suktuah in i hong omta uhi (Sam 51:5 ; Job 25:4 ; Romete 5:12). Huai khelhna ziak mah in, Pathian toh kisaikha hetlou thilte khawng mah a lunglutna leh lungkimna mute kihi zomah hi (Romete 3:23 ; Isaiah 64:6 ; Galatiate 19:21). 

Ei deihteelna i zattheihnate uh thutuam hitaleh, ei thu a kinga lou thilte ziak in buaina leh haksatna tuamtuam kituak zel hi (Isai 59:2). Haksatna bangzah kituaklai di chih leng theilou i hihman un lauthawngna leh huphulhna toh i om hun bang om zel hi. Ei lamet bang a thil hong pai lou gen louh in, kiim-kiang leh midangte toh kibawllem haksa i sak hun leng tampi om hi. Lametna hoih kipia hang a, hong taangtunna dia thuumna tampi leng nei, himahleh i lamet bang a thil hong tangtung gige lou hi. Hiaidan thil i tuahte uh ziak khawng inleng beidotna (despair) in hon pumbuah zel hi. Hiaidan lungput ahihleh mihing i hihna akilatna leng hizel a, Pathian ah kingak apoimohna kilatna leng ahi (Sam 42:5). 

 

Pathian in bang dia hon bawl ahi dia?

Hiai dotna dawnna ahihleh Laisiangthou suutmite'n Laisiangthou pumpi toh kituak tomchik a dawnna ana suutkhiak uh i na chiamteh dia hoih chu 1 Peter 4:11 leh 1 Korinthte 10:31 in hon kawkmuh ahi: 

1) Pathian in Amah pahtawi dia hon siam i hi uhi. 

2) Pathian in Amah zar zohna ah nuamsa dia hon siam i hi uhi. 

 Pathian thupina ahihleh tangtawn paisa akipat tangtawn hong pai lai ding daih ahi. Amah zia (attributes) tengteng - a sianthouna, a hoihna, a hehpihna, a itna, a zahngaihna, a dohzohna, a hauhna, a ginomna, a migitna, a thangpaihna, bangkim theilawk leh theisuak vek ahihna, koimun peuh ah om ahihna, bangkim hihthei, Amah kia a pha, bangkim tung a thunei leh tungnung, kikhek ngeilou a hihna, chihte ah A thupina kilangkhia hi. 

A thilsiamte ah leng haih vuallouh a Athupina kilangkhia ahihdan Sam gelhtu in, 19:1 ah ana chiamteh hi: "Vante’n Pathian thupidan a theisak ua; huihkhua liantak in a khutsuak a langsak hi." chi in. 

Thukhunlui ah, Pathian in A thupina ana kilatkhiak sakdan khenkhat ahihleh, Meikuang bang, Kawlphia bang, Vanpi ging bang, Meipi sahtak bang in Sinai tang pum liing zungzung khop in Mosi kiang a Thupiak 10te apiaklai in ana kilaak hi. Thukhunthak ah, Pathian thupina ahihleh, A Tapa Jesu Khrist tungtawn in haih leh nawlkhiin vuallouh in thupitak in kipuangkhia hi. John 1:14 in hon hilh mahbang in, "Huai Thu sa a hongsuak a, i lak uah a hongteng hi, hehpihna leh thutak a dim in; a thupina Pa Tapa tang neihsun thupina bangbang i muta uhi." Romte 11:36 ah leng, "Amah a kipan leh amah ziak leh amah ading in thil tengteng a hong om ahi ngal a; amah kiang ah tangtawn in thupina om hen. Amen." ana chi hi. 

 Pathian hihna (attribute) khat ahihleh Amah a hun ahi. Taksap ahihkeileh behlapna poimoh lou hi. Nnasepte 17: 24-25 in hon hilh mahbang in, bangkim siampa, bangkim kiang a hinna leh bangkim pepa, lei leh van Toupa ahih ziak in khut a lam inn tenna ding hiam leh mihingte'n nnasep poimoh lou hi. Huaiban ah, amah tangkhat kisak ziak hiam a amah bukimsakna dia hon bawl kihi lou hi, Tapa leh Kha siangthou toh om gige ahihziak in (Genesis 1:26-27). Ei tel hetlou a, Amah a kivaipuakthei ahihlai in, Toupa'n Amah hihna, huaichu, Itna pansan in mihingte A lim kibatpih in hon siam a, it tawplou in hon it hi (Jeremiah 31:3; 1 John 4:8). 'It tawplou' chih pen 'Taangtawn itna' chih in a Hebrew kammal in genkha zaw hi. Pathian in i pianma apat hon na itta chih hitel ahihziak in, i lungsim inleng huaibang thil lamdang ahihna bangtak in phawk zoulou hi. 

 Amah thupina phawk a, pahtawina pe ding leh leh Toupa Jesu Khrist ah A itna ah nuamsa dia hon bawl i hi uhi. Hiai tanvou thupitak tegel piak a om kihi tel lawmlawm veh aw! Hiai geih ahi i piankhiak ziak uh leh i om zia uh! 

 Pathian thupina dia bangchi hin ding?

Sam 92:1-5, Sam 97:9 in ana taklat mahbang in i ngaihtuahna leh lungsim ah Amah a tungnung pen, poimohpen leh thupipen mun aluah ding ahi. Amah hoihna, pilna, itnate suangtuah a, Amah thupisakna, ngaihsanna leh itna lungtang i neih ding uh ahi. Mark 12:30 in hon hilh mahbang a, i Toupa Pathian i lungtang tengteng in, kha tengteng, lungsim tengteng leh hatna tengteng a it ding chihna ahi. Sam 8na a Kumpi David in honna kawmuh mahbang a, a thilsiamte tengteng ah athupidan kilangkhin a, mihingte tung a itna leh amah thupina koppihdia a tawisanna khawng suangtuah a, Amah biakna lungput i neih det ding uh ahi. A tapa Jesu Khrist tawn a, A hehpihna leh zahngaihna hamphatpihte i hihlam uh kiphawk gige a, dinmun bangteng tuak leng le, A hotdamna ah kipahna lungput neiden kawm a hinkhua zat i mohpuak uh ahi (2 Korinthte 12:9). A thupina leh itna hamphatpih i hihman in, huai in hon kipaaksak a, huai kipahna in Amah deihbang toh kituak a lungput leh omdan hei zel ding in hatna hon guan zel hi. Pathian itna leh deihsakna dongtute i hihziak un, ki om maimai thei sam lou hi. Sam 116:12-14 a i muh mahbang in, i tung a athil hoih hih tengteng ziak in Toupa kiang ah piak thuk sam ding nei i hi. Huaichu, i Hotdamna phawk den a, huaimah kipahpih a hinkhua zang ding i hi uhi. A hotdamna i thukkik theihdan ahihleh Amah adia ki pumpiak a, A nna sep ahi. I hondampa Jesu Khrist in Gerhsemane ah, "... kei thu hilou in, nangmah thu hi zaw hen,” achih bang a, Amah suulnung zuihna a, Pathian mai a kituluut lungput leh kiniamkhiak omdan i neih ding uh ahi. Pathian nna sem dia kipiakkhiakna leh Amah muanna hinkhua i zat ding uh ahi. Pathian thupina dia thanuamtak a hinkhua zat i chih chu, Pathian thumanna hinkhua leng ana hi ahi. Kithoihna sang a thumanna mah hoihzaw ahihdan Samuel 15:22 in hon hilh hi. Pathian' thumanna ah nopsakna leh tawldamna leng om hi, i sia leh phatheihna hon kam di om lou ahihziak in (Luke 11:28 ; Johan 13:17). 

 A khitna leh ngaihtuahna kipiakna di'n:

Kum zabi 16 lai a Theologian minthang, John Owen in "Kum neitu na hikei a, Toupa'n hon khelhsak hizaw ahihman in, Amah thupina ding ngei in zang teitei in" ana chi hi. Ni thak, hun thak leh kum thak mu dia i hinna uh hon hawisak Pathian ahi a, A zahngaihna hamphatpihtute leh Amah a nuamsa i hihman in kipak petmah hang. Niteng hinkhua manphatak ahihlai in, ngeina dan bang a koih a, si ding bang a kikoih khollou bang leng kihikha sek ahihman in, lunggelna di hun khawng kipiak zelzel a, Toupa ah i pianziak leh omzia kiphawksak thak zelzel bang leng poimoh hi. Toupa'n i dam kum uh bangtang hon sehsak chih thei i omkei uhi. Athupina muhna di leh Amah ah nuamsa dia hun hon piakte ahihna bangtak a i zatkhaklouh ding uh lauhhuai kasa hi. Toupa’n Athupina koppih dia hon siam kihitel ahi. Tanvou thupitak leh Toupa Jesu Khrist a deihsaktuamna i tan uh ahihman in, hiai thutak ah kinga in, apoimoh leh kisathak in, masawn zel di'n i kihanthawn hi. 

 Pathian thupina ding a Khrist bang sem a, khang di'n Pathian in Amah deihbang toh kituak in simtute lungtang hon bawl lamdangsak zaw zel hen aw!